Dit najaar publiceert Polis de heruitgave van Een Ontgoocheling van Willem Elsschot. Voor deze vroege novelle liet de auteur zich verregaand inspireren door zijn eigen schooltijd in het Koninklijk Atheneum Antwerpen en die van zijn oudste zoon Walter, die er ook tijdlang studeerde.

De verschijning van de roman wordt voorafgegaan door een dubbelproject: theaterhuis Het nieuwstedelijk bewerkte de roman tot een muziektheatervoorstelling en een audiowandelingDat je naar de voorstelling kan komen kijken op de plaats waar het verhaal zich voor een belangrijk deel afspeelt, is alvast één meerwaarde van het project.

De audiowandeling is gebaseerd op de thematiek van Een ontgoocheling en werd gemaakt in samenwerking met de leerlingen die studeren aan het Atheneum. Omdat de wandeling plaatsvindt in de zomer, wanneer de stoelen op tafel staan en alle borden gewist zijn, wordt het een echt locatieproject in de beste traditie van Het nieuwstedelijk en De zomer van Antwerpen.

Thema’s: verwachtingen en ontgoocheling

De Elsschotnovelle reikt meerdere thema's aan, maar het thema dat bij een hedendaagse lezer het meest in het oog springt is dat van verwachtingen die ouders in hun kinderen stellen en wat die verwachtingen (al dan niet) bij die kinderen aanrichten.

Het hoofdpersonage in Een ontgoocheling, Kareltje, wordt ‘geofferd’ aan de hoge verwachtingen van zijn vader en van de maatschappij waar hij deel van uitmaakt. Maar in tegenstelling tot zijn vader blijft Kareltje op geheel eigen wijze overeind in de strijd, vooral door de strijd niet echt aan te gaan.

Dat is iets dat tekstbewerker en regisseur Adriaan Van Aken en zijn ploeg fel benadrukken in hun lezing. De verdediging van Kareltje wordt opgenomen door niet alleen zijn gebreken aan te wijzen, maar ook de kwaliteiten die het kind wel degelijk bezit. Zijn observatievermogen bijvoorbeeld. En zijn verbeeldingskracht. Twee dingen waar het ook Elsschot niet aan ontbrak.

Interviewproject met de leerlingen van het Atheneum

Voor de audiowandeling interviewde Het nieuwstedelijk de leerlingen van het Atheneum over de thema’s uit het boek, hun toekomstverwachtingen en de rol die hun ouders daar wel of niet in spelen. Het interviewmateriaal werd in korte, speelbare teksten gegoten die vervolgens door enkele leerlingen werden ingespeeld. Dat materiaal dient als basis voor een audiowandeling door de school die het publiek van de Zomer Van Antwerpen zal kunnen maken in de uren voor de voorstelling.

Gevraagd naar waar ze willen staan over tien jaar ('en je mag dromen!') valt dan weer op dat bijna alle leerlingen verlangen naar een 'zo normaal mogelijk leven': 'een gezin, een vaste job,...' en bijna iedereen wil in Antwerpen blijven wonen, 'want ik ben het hier gewoon'.

Ontroerend wordt het wanneer ze de namen noemen van de mensen uit hun klas waarvan ze denken dat die het 'helemaal gaan maken'. Topantwoord? 'Iedereen! Wij gaan het allemaal maken'. Optimisme,dus! Iets wat de makers van de audiowandeling bij de start niet verwacht hadden te zullen vinden.

Naar de voorstelling!

Benieuwd naar de voorstelling? Een kaartje bestellen voor de voorstelling met/zonder audiowandeling, kan hier: 

Tickets bestellen